Nee, je werkgever mag je vakantiedagen in de meeste gevallen niet zomaar intrekken. Je hebt als werknemer in Nederland recht op wettelijke vakantiedagen (viermaal je arbeidsduur per jaar) en die dagen mag je zelf opnemen, tenzij er een zwaarwegende bedrijfsreden is. Maar er zijn uitzonderingen: bij ziekte, bij overschrijding van de opnametermijn en bij contractuele afspraken die afwijken van de wet. Twijfel je of de intrekking terecht is? Hieronder lees je precies wanneer het mag en wanneer niet.
Wat zegt de wet over vakantiedagen?
De Nederlandse arbeidswetgeving (Boek 7 van het Burgerlijk Wetboek) geeft elke werknemer recht op vakantie. Het wettelijke minimum is viermaal het aantal uren dat je per week werkt. Bij een fulltime contract van 40 uur per week zijn dat 160 uren — of 20 dagen per jaar. Daarbovenop kunnen cao's en arbeidscontracten extra dagen bevatten, zogenaamde "bovenwettelijke" vakantiedagen.
Wettelijke vs. bovenwettelijke dagen
Het verschil is belangrijk:
- Wettelijke vakantiedagen — deze mag je in principe zelf opnemen. De werkgever kan opname alleen beperken bij een zwaarwegende bedrijfsreden, en moet daarbij de belangen van de werknemer afwegen.
- Bovenwettelijke vakantiedagen — de regels hiervoor staan in je cao of arbeidscontract. Soms mag de werkgever hier andere afspraken over maken, bijvoorbeeld over het aansluitende verlof of het opnemen van dagen in een bepaalde periode.
Wanneer mag een werkgever vakantiedagen weigeren of intrekken?
1. Zwaarwegende bedrijfsreden
De werkgever mag opname van wettelijke vakantiedagen alleen weigeren of intrekken als er een zwaarwegende bedrijfsreden is. Denk aan: seizoensdrukte in een sector waar de hele organisatie in dezelfde periode sluit, of onverwachte omstandigheden die jouw aanwezigheid noodzakelijk maken. De werkgever moet dit kunnen onderbouwen — "het komt niet uit" is geen zwaarwegende reden.
2. Overschrijding opnametermijn
Wettelijke vakantiedagen moeten worden opgenomen binnen zes maanden na het kalenderjaar waarin ze zijn opgebouwd. Neem je ze niet op binnen deze termijn? Dan vervallen ze — de werkgever hoeft ze dan niet meer uit te keren. Dit is een van de weinige situaties waarin dagen daadwerkelijk verloren gaan.
3. Bij ziekte
Als je ziek wordt tijdens je vakantie, worden de dagen waarop je ziek bent niet als vakantiedagen geteld. Je hebt recht op "ziektegeld" in plaats van vakantiedagen. De werkgever kan in dit geval de vakantiedagen intrekken en later opnemen. Let op: je moet de werkgever direct informeren over je ziekte, anders tellen de dagen door.
4. Tijdens opzegtermijn
Bij ontslag of een vaststellingsovereenkomst is er soms onduidelijkheid over het opnemen van vakantiedagen tijdens de opzegtermijn. In de meeste gevallen mag je resterende wettelijke dagen opnemen tijdens de opzegtermijn, tenzij de werkgever een zwaarwegende reden heeft om je aan het werk te houden. Controleer je vaststellingsovereenkomst — soms wordt hierover een afzonderlijke afspraak gemaakt.
Wat mag de werkgever niet doen?
Vakantiedagen inwisselen voor uitbetaling zonder toestemming
De werkgever mag wettelijke vakantiedagen niet zonder jouw toestemming laten vervallen of omzetten in geld. Als de opnametermijn niet is overschreden, heb je recht op opname. Conversie (omzetting naar geld) is alleen toegestaan als je zelf akkoord gaat of bij beëindiging van het dienstverband.
Bovenwettelijke dagen intrekken zonder cao- of contractbasis
Voor bovenwettelijke dagen gelden de regels uit je cao of contract. Als daar niet in staat dat de werkgever deze dagen kan intrekken, mag het niet. Controleer je arbeidsvoorwaarden — als de cao regels bevat over het aflopen van bovenwettelijke dagen, gelden die regels.
Vakantie weigeren om wraak te nemen
Als je een formele klacht hebt ingediend of als er een conflict speelt, mag de werkgever niet wraak nemen door vakantiedagen te weigeren. Dit is een vorm van benadeling die in strijd is met de goede werknemersvertegenwoordiging. Het is lastig te bewijzen, maar documenteer de weigering en de context — een jurist kan je vertellen of er een patroon is.
Wat doe je als je werkgever je dagen intrekt?
Stap 1: Vraag om de reden op papier
Vraag je werkgever om schriftelijk vast te leggen waarom de dagen worden ingetrokken. "Op papier" betekent per e-mail of brief. Een mondelinge weigering is moeilijk te achterhalen — een schriftelijke is een stuk eenvoudiger.
Stap 2: Controleer je contract en cao
Wat staat er in je arbeidscontract over vakantiedagen? Wat zegt de cao? De regels voor bovenwettelijke dagen verschillen per sector. Als je niet weet waar je moet zoeken, vraag het je HR-afdeling of een jurist.
Stap 3: Zoek het gesprek
Net als bij elk arbeidsconflict is het verstandig om eerst het gesprek te zoeken. Leg uit waarom je de dagen wilt opnemen en vraag wat de bezwaren zijn. Veel geschillen over vakantiedagen ontstaan door miscommunicatie, niet door kwaadwillendheid.
Stap 4: Schakel een jurist in als het niet wordt opgelost
Als het gesprek niet helpt en je overtuigd bent dat je rechten worden geschonden, schakel dan een jurist in. Bij jouwrechtzoeker vind je in 3 minuten een gecontroleerde jurist die is gespecialiseerd in arbeidsrecht. Elke jurist op ons platform is gecontroleerd op registratie, deskundigheid, verzekering en klachtenregeling. Gratis en zonder account.
Veelgestelde vragen
Mag mijn werkgever verplichte vakantiedagen afschrijven?
Nee, wettelijke vakantiedagen mag je zelf opnemen. De werkgever kan alleen bij een zwaarwegende bedrijfsreden opname beperken, en moet dat kunnen onderbouwen. Bovenwettelijke dagen volgen de regels uit je cao of contract.
Wat als ik ziek word tijdens mijn vakantie?
De dagen waarop je ziek bent, worden niet als vakantiedagen geteld. Je krijgt ziektegeld in plaats van vakantiedagen. Informeer je werkgever direct over je ziekte — anders tellen de dagen door. De vrijgekomen dagen kun je later opnemen.
Vervallen mijn vakantiedagen aan het eind van het jaar?
Wettelijke vakantiedagen vervallen pas zes maanden na het kalenderjaar waarin ze zijn opgebouwd. Neem je ze niet op binnen die termijn? Dan zijn ze verloren. Bovenwettelijke dagen volgen de cao of het contract — soms vervallen ze aan eindjaar, soms niet.
Kan mijn werkgever mijn vakantie weigeren tijdens opzegtermijn?
In de meeste gevallen niet zonder zwaarwegende reden. Je hebt recht op opname van resterende wettelijke dagen. Controleer je vaststellingsovereenkomst — als je die hebt gekregen bij ontslag, laat deze dan controleren door een jurist.
Is juridische hulp bij een conflict over vakantiedagen duur?
Niet per se. Als je een rechtsbijstandverzekering hebt, dekt deze vaak arbeidsrechtzaken. Bij jouwrechtzoeker vind je gratis gecontroleerde juristen die matchen op jouw specifieke situatie. Je kiest zelf of je verder gaat en met wie.
Wat is het verschil tussen wettelijke en bovenwettelijke dagen in de praktijk?
In de praktijk is het verschil tussen wettelijke en bovenwettelijke vakantiedagen vaak verwarrend. Veel werknemers weten niet welke dagen in welke categorie vallen, en werkgevers maken daar gebruik van door de regels te verduidelijken op een manier die in hun voordeel is. Het is belangrijk om te weten waar je aan toe bent.
Wettelijke dagen: je sterke recht
Wettelijke vakantiedagen zijn de dagen die je opbouwt op basis van de wet. Dit zijn minimaal viermaal je wekelijkse arbeidsduur. Deze dagen mag je opnemen — de werkgever kan dit alleen beperken bij een zwaarwegende bedrijfsreden. Bij beëindiging van het dienstverband moeten resterende wettelijke dagen worden uitbetaald, tenzij je ze al had opgenomen. Dit recht kun je niet afkopen via een contractbepaling.
Bovenwettelijke dagen: lees je contract
Bovenwettelijke dagen zijn de extra dagen die je krijgt via je cao of arbeidscontract. Deze dagen volgen andere regels: soms vervallen ze aan eindjaar, soms mag je ze meenemen naar het volgende jaar, en soms worden ze uitbetaald bij vertrek — maar niet altijd. Controleer je cao en arbeidscontract. Als daar niets in staat over het aflopen van bovenwettelijke dagen, geldt de hoofdregel van de wet: ze vervallen niet zomaar.
Wat als je het niet weet?
Als je niet weet welke dagen wettelijk zijn en welke bovenwettelijk, vraag het dan schriftelijk aan je werkgever of HR-afdeling. "Kunt u per categorie aangeven hoeveel dagen ik heb opgebouwd en hoeveel ik nog mag opnemen?" is een redelijke vraag die in principe schriftelijk moet worden beantwoord. Weigert de werkgever dit te specificeren, dan is dat een signaal dat er iets niet klopt — en een jurist kan je vertellen of je sterk staat.
Wat te doen bij een vaststellingsovereenkomst?
Als je een vaststellingsovereenkomst (vso) krijgt bij ontslag, let dan op de regeling rondom vakantiedagen. In veel vso's wordt een bedrag opgenomen voor "restante vakantiedagen," maar dit bedrag dekt niet altijd het volledige aantal dagen dat je nog hebt. Laat de vso altijd controleren door een jurist voordat je tekent — het kan het verschil zijn tussen het correcte aantal dagen en een bedrag dat aanzienlijk lager uitvalt.
Conclusie
Je werkgever kan je vakantiedagen in de meeste gevallen niet zomaar intrekken. Je hebt een sterk recht op opname van wettelijke dagen, en bovenwettelijke dagen volgen de regels uit je cao of contract. Vraag altijd om de reden op papier, controleer je contract en schakel een jurist in als het nodig is.
Klaar om je vraag te stellen? Bezoek jouwrechtzoeker.nl en vind in 3 minuten een gecontroleerde jurist die bij je past. Gratis, zonder account, in je eigen taal.