De proeftijd is een periode waarin werkgever en werknemer elkaar kunnen testen. Het is een belangrijk instrument, maar het heeft ook beperkingen. Mag de werkgever u zomaar ontslaan? Wat als u ziek bent? En wat als het ontslag onredelijk is?
jouwrechtzoeker.nl vindt u een gecontroleerde advocaat of jurist arbeidsrecht — in u eigen taal, gratis en zonder account. Zie arbeidsrecht voor meer.
Wat is een proeftijd?
Een proeftijd is een periode aan het begin van een arbeidsovereenkomst waarin werkgever en werknemer elkaar kunnen uitproberen. Beide partijen kunnen het contract zonder opzegtermijn beëindigen — mits de proeftijd schriftelijk is overeengekomen.
Maximale duurtijden
De maximale duur van een proeftijd hangt af van het type contract (artikel 7:672 BW):
| Type contract | Maximale proeftijd |
|---|---|
| Korter dan 6 maanden | Geen proeftijd mogelijk |
| 6 maanden tot 2 jaar | Maximaal 1 maand |
| Onbepaalde tijd of bepaalde tijd ≥ 2 jaar | Maximaal 2 maanden |
Een proeftijd die langer is dan toegestaan, is nietig — het hele beding is dan ongeldig.
Moet de proeftijd schriftelijk zijn?
Ja. Een proeftijd moet schriftelijk zijn overeengekomen in de arbeidsovereenkomst. Mondelinge afspraken gelden niet — zonder schriftelijke proeftijd is er geen proeftijd en gelden de normale ontslagregels.
Ontslag in de proeftijd: wat zijn de regels?
Mag de werkgever zomaar ontslaan?
Ja, maar met een beperking. In de proeftijd kan de werkgever het contract beëindigen zonder opzegtermijn en zonder ontslagvergunning. Maar sinds de Wet werk en zekerheid (2015) geldt: de beëindiging mag niet tekevelijk zijn wegens ziekte of zwangerschap. De werkgever moet dus een andere grond hebben — bijv. onvoldragen functioneren of bedrijfseconomische redenen.
Mag de werknemer ook zomaar opstappen?
Ja. De werknemer kan het contract in de proeftijd zonder opzegtermijn beëindigen. Er is geen WW-uitsluiting als u in de proeftijd opstapt (tenzij er sprake is van verwijtbaar gedrag).
Wat als er geen schriftelijke proeftijd is?
Is er geen schriftelijke proeftijd? Dan is er geen proeftijd. De werkgever kan u dan niet zomaar ontslaan — de normale ontslagregels gelden. Veel werkgevers maken de fout om een mondelinge proeftijd aan te nemen — dit is niet geldig.
Ziekte in de proeftijd
Ziekte is een bijzondere situatie. Sinds 2015 geldt het opzegverbod bij ziekte ook in de proeftijd — de werkgever kan u niet ontslaan wegens ziekte. Dit is een belangrijke bescherming.
Je rechten bij ziekte: loondoorbetaling (minimaal 70% van u loon, minimaal het minimumloon), bescherming tegen ontslag (het opzegverbod geldt ook in de proeftijd), en re-integratie (de werkgever moet aan re-integratie doen).
Let op: de werkgever kan u wel ontslaan wegens een andere grond — bijv. onvoldragen functioneren. Maar ziekte als zodanig is geen geldige grond. Lees meer: Ziek en ontslag: wat zijn u rechten?
Zwangerschap en proeftijd
De werkgever kan u niet ontslaan in de proeftijd wegens zwangerschap, bevalling of borstvoeding. Dit is een discriminatieverbod op grond van de Algemene wet gelijke behandeling en het Burgerlijk Wetboek.
Wat is een "redelijke grond" voor ontslag in de proeftijd?
De werkgever heeft in de proeftijd een brede bevoegdheid, maar niet onbeperkt. Redelijke gronden: onvoldragen functioneren, niet-passende houding, bedrijfseconomische redenen, of verwijtbare gedragingen (fraude, agressie). Onredelijke gronden: ziekte, zwangerschap, en discriminatie (leeftijd, geslacht, afkomst).
Wat als het ontslag onredelijk is?
Ook in de proeftijd kun u het ontslag aanvechten als de grond onredelijk is. De kantonrechter kan bepalen dat het ontslag tekevelijk is wegens ziekte, zwangerschap of discriminatie, en een schadevergoeding toewijzen. Deze kan oplopen tot enkele maanden loon. Lees meer: Ontslag aanvechten: wat u moet weten
Proeftijd en transitievergoeding
Heb u recht op transitievergoeding bij ontslag in de proeftijd? Dat hangt af van de situatie. Sinds 2020 heb u bij ontslag in de proeftijd alleen recht op transitievergoeding als het dienstverband minimaal 2 jaar heeft geduurd (zeldzaam in de proeftijd), of het ontslag tekevelijk is wegens ziekte, zwangerschap of discriminatie (dan kan de rechter een schadevergoeding toewijzen).
Wat moet u doen bij ontslag in de proeftijd?
- Controleer of de proeftijd schriftelijk is — in u contract
- Controleer of de duur klopt — is de proeftijd niet langer dan toegestaan?
- Vraag om de reden van ontslag — en laat het schriftelijk vastleggen
- Bewaar alle communicatie — e-mails, brieven, notities van gesprekken
- Schakel een advocaat in — als de grond onredelijk lijkt, bij ziekte of zwangerschap
Proeftijd in verschillende contracten
Arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd: maximaal 2 (of soms 3) maanden. Na de proeftijd gelden de normale ontslagregels.
Arbeidsovereenkomst voor bepaalde tijd: maximaal 1 maand (bij 6 maanden tot 2 jaar). Bij een contract korter dan 6 maanden is er geen proeftijd mogelijk.
Flexcontracten: bij oproep- en uitzendcontracten kunnen bijzondere regels gelden. Controleer u contract en u CAO.
Veelgestelde vragen
Kan mijn werkgever me zomaar ontslaan in de proeftijd?
Ja, maar niet wegens ziekte, zwangerschap of discriminatie. Er moet een andere grond zijn — bijv. onvoldragen functioneren. Een schriftelijke proeftijd is vereist.
Heb ik recht op transitievergoeding bij proeftijd ontslag?
In de meeste gevallen niet, omdat het dienstverband korter is dan 2 jaar. Maar bij een tekevelijk ontslag wegens ziekte of discriminatie kan de rechter een schadevergoeding toewijzen.
Wat als de proeftijd langer is dan toegestaan?
Dan is de proeftijdbeding nietig — er is geen proeftijd. De normale ontslagregels gelden.
Kan ik in mijn eigen taal terecht?
Ja. jouwrechtzoeker.nl matcht u aan advocaten en juristen die uw taal spreken. Je stelt u vraag in u eigen taal; de professional spreekt die taal ook.
Conclusie
De proeftijd geeft werkgever en werknemer vrijheid om het contract te beëindigen, maar niet onbeperkt. Ziekte, zwangerschap en discriminatie zijn geen geldige gronden. Ken u rechten en schakel hulp in bij twijfel. jouwrechtzoeker.nl vindt u de juiste advocaat — in u eigen taal, gratis, zonder account.
Start u vraag nu — het duurt 3 minuten en het kost u niets.